مىكردند كه آثار خودشان يا آثار دانشمند ديگرى را به صورت فهرست هم طبقه‌بندى و هم فهرست‌بندى بكنند ، مثل ابوريحان بيرونى كه كتابى نوشته است فهرست آثار محمد بن زكرياى رازى و فهرست آثار خودش را در آن كتاب ذكر كرده و طبقه‌بندى هم كرده ، كه آثار مختلف رازى اعم از طب و داروشناسى و فلسفه و منطق و نجوم و كيميا و حتى كتابهاى داستانى را ذكر كرده و همچنين كتابهاى خودش را با همين شيوه طبقه‌بندى و فهرست كرده است . بعد مىرسيم به ابن نديم كه آن كتاب بزرگ را نوشت . كتاب فهرست يا الفهرست كه ترجمهء فارسى آن خوشبختانه در دست است ، كه واقعا يك گنجينهء گرانبهايى بود از آنچه كه در گذشته ، چه در هند و چه در يونان و چه در ايران موجود بوده ، ابن نديم همه را در كتاب خودش آورده است . در غرب عالم اسلامى هم دانشمندى به نام ابو الخير اشبيلى كتابى به نام الفهرسة نوشت و آن كتابهايى كه در نواحى اسپانيا به‌ويژه اندلس دانشمندانى اسلامى نوشته بودند ، منظم و مرتب كرد و در اختيار اهل علم گذاشت ، ما ديگر بعدا مىبينيم كه جسته گريخته دانشمندان مثل حاجى خليفه كه كتاب كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون را نوشت يا ديگران كه كتابهاى فهرستى نوشته‌اند ، كه اختصاص به موضوعى خاص داشته مثل فهرست مجدوع كه آثار اسماعيليه در آن منعكس هست يا مثلا موراتا كه فهرستى نوشت حاوى كتابهاى كتابخانهء اسلامى اسكوريال قبل از حريق كه در قرن 17 رخ داد در اختيار ما گذاشت كه مىبينيم چه كتابهايى موجود بوده تا قرن 17 در اسپانيا از دانشمندان اسلامى بعدا همه دچار حريق شده است . همچنين ، تا آنكه دانشمندان اروپايى توجه كردند به اين ميراث ارزشمندى كه مسلمانان بوجود آوردند كه بايد نام ببريم از فهرست‌نويسان بزرگ مثل بركلمن آلمانى كه كتاب خودش را نوشت و در آنجا نسخ خطى كتابهاى عربى را شناسايى و معرفى كرد ، كه مثلا اگر يك كتابى را ما مىخواهيم ببينيم كه در كجا هست ، نسخه‌هايش را در آن فهرست نشان مىدهد تا آنجا كه در آن زمان فهرست‌ها موجود بوده ، مثلا در زمان او فهرست كتابخانهء آيت اللّه مرعشى موجود نبود ، فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه موجود نبود . بنابراين در كتاب بروكلمن كتابهاى اين كتابخانه‌ها ديده نمىشود . پس از او فؤاد سزگين آمد و در حقيقت آن كار را تكميل كرد و از فهرست‌هاى موجودى كه الآن در اين چند دههء اخير كه در ايران منتشر شده استفاده كرد . همان كارى را كه بروكلمن و سزگين در مورد كتابهاى عربى انجام دادند ، استورى در مورد كتابهاى فارسى انجام داد كه بعدا به وسيله دانشمندانى به زبان روسى ترجمه شد و اضافاتى بر آن كتاب ملحق گرديد . اين كارى كه استاد منزوى كرده‌اند در حقيقت جامع است به علت اينكه استاد منزوى در زمانى هستند كه فهرستهاى مختلفى در اختيار است ؛ فهرست آستان قدس رضوى نوشتهء آقاى ولايى ؛ فهرست مدرسهء سپهسالار نوشتهء ابن يوسف ؛ فهرست كتابخانهء سلطنتى سابق نوشتهء خانم بدرى آتاباى ، همچنين فهرست كتابخانهء ملى كه به وسيلهء استاد سيد عبد اللّه انوار تنظيم شد ؛ فهرست كتابخانهء مرحوم مشكاة كه فهرست آن به وسيلهء مرحوم محمد تقى دانش‌پژوه و آقاى استاد ايرج افشار و آقاى علينقى منزوى تدوين گرديد . هم‌چنين فهرست كتابخانهء مرعشى كه به وسيلهء آقاى حسينى اشكورى منظم شد . بنابراين آقاى منزوى نه تنها از اين فهرستها استفاده كردند بلكه زمان درازى را با مشقت و سختى در شبه‌قاره